Επίδομα Πρώτων Βιοτικών Αναγκών και Οικοσκευής σε Πληγέντες από Φυσικές Καταστροφές (αίτηση στον Δήμο)

Μόνιμο εθνικό πρόγραμμα κοινωνικής προστασίας (ν.δ. 57/1973, ΚΥΑ 33862/2019 όπως τροποποιήθηκε με την ΚΥΑ 31 ΕΞ/2023) για νοικοκυριά των οποίων η κατοικία επλήγη από φυσική καταστροφή: πυρκαγιά, πλημμύρα, κακοκαιρία, κατολίσθηση, σεισμό κ.ά. Την ενίσχυση τη χορηγεί ο Δήμος όπου βρίσκεται η πληγείσα κατοικία και τη χρηματοδοτεί το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (Γενική Διεύθυνση Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών, ΓΔΑΕΦΚ). Περιλαμβάνει: (α) επίδομα πρώτων βιοτικών αναγκών 600 € για το νοικοκυριό του οποίου επλήγη η κύρια κατοικία και δεν μπορεί να διαμείνει σε αυτήν, με επιπλέον 600 € αν η οικογένεια είναι πολύτεκνη και επιπλέον 600 € αν στην οικογένεια υπάρχει ένα ή περισσότερα άτομα με αναπηρία που λαμβάνουν προνοιακό επίδομα αναπηρίας· (β) επίδομα για απλές επισκευές της κατοικίας ή/και αντικατάσταση οικοσκευής έως 6.000 € ανά νοικοκυριό για την κύρια κατοικία (από 1.200 € έως 6.000 €, ανάλογα με τα μέλη του νοικοκυριού, τον βαθμό ζημιάς και το εμβαδόν), μειωμένο κατά 50% για δευτερεύουσα κατοικία· (γ) 4.500 € σε κάθε άτομο που, λόγω τραυματισμού από την καταστροφή, υπέστη μόνιμη αναπηρία 67% και άνω. Δικαιούχοι είναι ιδιοκτήτες, ενοικιαστές ή όσοι χρησιμοποιούν την κατοικία με παραχώρηση· η ΚΥΑ δεν προβλέπει εισοδηματικό κριτήριο. Η ενίσχυση αφορά μόνο τους χώρους διαβίωσης και την οικοσκευή (όχι βοηθητικούς χώρους, αποθήκες, καταστήματα, βιοτεχνίες ή θερμοκήπια) και είναι ακατάσχετη. Η αίτηση υποβάλλεται στον Δήμο μέσα σε 45 ημέρες από την ημερομηνία της καταστροφής· τριμελής επιτροπή του Δήμου κάνει αυτοψία (δεν χρειάζεται αν έχει γίνει αυτοψία από τη ΓΔΑΕΦΚ) και ο Δήμαρχος αναγνωρίζει τους δικαιούχους με απόφαση. Προσοχή: όταν μια καταστροφή εντάσσεται στην Κρατική Αρωγή μέσω arogi.gov.gr, τα 600 € πρώτων αναγκών και η ενίσχυση για επισκευές ή οικοσκευή ζητούνται εκεί (πλατφόρμα «Κρατική Αρωγή» της ΑΑΔΕ) και ο Δήμος καταβάλλει μόνο τις προσαυξήσεις για πολύτεκνους και άτομα με αναπηρία και τα 4.500 € για αναπηρία από τραυματισμό (δείτε «Αρωγή Πυρόπληκτων», «Αρωγή Πλημμυροπαθών» και «Αρωγή Σεισμόπληκτων»). Το πρόγραμμα εφαρμόζεται από Δήμους σε όλη τη χώρα, π.χ. για την πυρκαγιά της 31/07/2026 σε Θίσβη και Πλαταιές (Δήμος Θηβαίων), τις πλημμύρες της 21/01/2026 (Δήμοι Κρωπίας και Μαραθώνος) και της 5/12/2025 (Δήμος Μεγαρέων) και τις πυρκαγιές του Αυγούστου 2025 (Δήμοι Λαυρεωτικής, Ζακύνθου και Ερυμάνθου).

Τρέχον συμβάν: θεομηνία Κρήτης 1–4/10/2026. Η Περιφέρεια Κρήτης ανακοίνωσε (7/10/2026) την έναρξη κρατικής αρωγής για τις Περιφερειακές Ενότητες Λασιθίου, Ηρακλείου, Ρεθύμνου και Χανίων. Τα νοικοκυριά υποβάλλουν τις αιτήσεις για αυτοψία και κάλυψη βιοτικών αναγκών αποκλειστικά στον Δήμο τους, μέσα σε 45 ημέρες από την καταστροφή, εκτός αν ο Δήμος ανακοινώσει άλλη ημερομηνία. Οι επιχειρήσεις υποβάλλουν αίτηση στον συντονιστή της Περιφερειακής Ενότητας το συντομότερο δυνατό και σε κάθε περίπτωση μέσα σε δύο μήνες (στην ΠΕ Ηρακλείου έως την Παρασκευή 4 Δεκεμβρίου 2026). Οι αιτήσεις για αυτοψίες σε αγροτικές εκμεταλλεύσεις φυσικών προσώπων υποβάλλονται αποκλειστικά στον ΕΛΓΑ.